Beleidsplan SIDS 2008-2012

HOOFDSTUK 5 

SAMENVATTING BELEIDSVOORNEMENS 

De Stichting In den Scherminckel wil zich in de periode 2008 tot en met 2012 richten op de volgende activiteiten en werkzaamheden:

-    Het continueren van de jaarlijkse wisseltentoonstelling in de Gevangenpoort, met vooral aandacht voor tentoonstellingen over actuele ontwikkelingen in de stad,

-    Het continueren c.q. uitbreiden van deelname aan educatieve projecten

-    Het optimaliseren van samenwerking met andere organisaties en instellingen.  

-    Het digitaliseren van de collectie

-    Het opstellen beheersplan voor de collectie

-    De depothouder een jaarlijks beheerplan uit laten brengen  

-    Het benaderen c.q. ontwikkelen activiteiten op doelgroepen,

-    Het continueren van de deskundigheidsbevordering leden c.q. vrijwilligers en gidsen

-    Het continu organiseren van cursussen, lezingen en excursies

-    De haalbaarheid onderzoeken van een aardewerk- annex archeologiemuseum

-    Het continueren van de ondersteuning aan de gemeentelijk archeoloog

BIJLAGE 

Jaarlijkse wisseltentoonstelling in de Gevangenpoort te Bergen op Zoom

De Stichting In den Scherminckel richt jaarlijks een wisseltentoonstelling in met als thema een onderwerp uit de geschiedenis van de stad Bergen op Zoom. Met het thema van de tentoonstelling wordt aansluiting gezocht bij actuele ontwikkelingen in de stad en het uitdiepen van bepaalde onderwerpen. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan de resultaten van recente opgravingsactiviteiten, plannen en activiteiten met betrekking tot de herinrichting van de binnenstad van Bergen op Zoom, restauratie van monumenten, maar ook aan onderwerpen met betrekking tot de pottenbakkers, geschiedenis van een plein, water en vuur, enz.

De thema’s van de afgelopen jaren waren als volgt:

-          1996: "25 jaar opgravingen Stichting In den Scherminckel"

-          1997: "Gebakken verhalen"

-          1998: "Water en vuur"

-          1999: "Van praktisch tot pronk"

-          2000: "Verdwenen straatjes en steegjes in Bergen op Zoom"

-          2001: "Onder de zoden van………het Gouvernementsplein"

-          2002: "Onder de zoden van………het Gouvernementsplein", aangepaste c.q.    gewijzigde versie

-          2003: "De Parade op de schop"

-          2004: "Hebben jullie al wat gevonden?" 

-          2005:  "Hebben jullie al wat gevonden?" 

-          2006: "Hebben jullie al wat gevonden?" 

-          2007: “Kromsteerten en wrakgoed”        

De inrichting van de wisseltentoonstellingen geschiedt in samenwerking met de gemeentelijke archeoloog  van de gemeente Bergen op Zoom. 

Aardewerk- annex archeologiemuseum

De Stichting In den Scherminckel zet zich al jaren in om te komen tot een aardewerk- annex archeologiemuseum, waarin een beeld wordt gegeven van de rijke geschiedenis van de pottenbakkers uit Bergen op Zoom en de lokale geschiedenis. De aardewerkindustrie vormde eeuwen één van de belangrijkste industrieën van de stad. De producten van de pottenbakkers zijn verspreid over een groot gedeelte van de wereld.

De resultaten van de opgravingsactiviteiten van de gemeentelijk archeoloog van de afgelopen jaren hebben veel nieuwe gegevens en inzichten opgeleverd ten aanzien van de ontstaan geschiedenis van Bergen op Zoom.    

Jaarlijkse lezing(en) 

De Stichting In den Scherminckel organiseert jaarlijks tenminste één lezing of een lezingenreeks. De lezingen hebben betrekking op een actueel onderwerp naar aanleiding van een recente opgraving, een op stapel staande opgraving of het thema van de wisseltentoonstelling.   

De meeste recente onderwerpen van de lezingen waren:

-    recente opgravingen, een jaarlijkse lezing door de gemeentelijk archeoloog tijdens de algemene vergadering van de Stichting In den Scherminckel

-    "Onder de zoden van…….het Gouvernementsplein" een lezingenreeks naar aanleiding van de wisseltentoonstelling, met als onderwerpen

- Resultaten opgravingen Gouvernementsplein

- Pestbegravingen in Leiden en Delft

- De "Grote Man", een gezichtsreconstructie

-    "Paradeplan", een lezingenreeks als inleiding op de grote opgraving op het Paradeplein, een opgraving die is gestart in maart 2002, met als onderwerpen

- Opgravingsresultaten Zuivelplein/Parade

- Geschiedenis van het Thaliaplein

    - Bouwgeschiedenis van de Grote Kerk

-    Middeleeuwse looiproces, lederen voorwerpen

-    "De opgravingen in het Paradegebied", een lezing waarin de eerste resultaten van de opgravingsactiviteiten zijn gepresenteerd.

-    Majolicabakkers in Bergen op Zoom.

De lezingen zijn toegankelijk voor de vrijwilligers en donateurs van de stichting en voor belangstellenden.

Cursussen

De Stichting In den Scherminckel organiseert tenminste éénmaal per jaar een cursus op archeologisch gebied. Het betreft cursussen met onder andere de volgende onderwerpen:

-          cursus veldkartering

-          cursus opgravingtechniek

-          cursus vondstdeterminatie  

-          cursus vondstverwerking

De  cursussen worden verzorgd door een deskundige (bijvoorbeeld een archeoloog) en staan open voor vrijwilligers en donateurs van de stichting en overige belangstellenden. De belangstelling voor de cursussen is dermate groot dat er voortdurend sprake is van een wachtlijst voor belangstellenden.

Excursies 

De Stichting In den Scherminckel

organiseert jaarlijks een excursie met een archeologisch doel. Het betreft excursies voor vrijwilligers en donateurs van de stichting, een enkele maal wordt de gelegenheid geboden aan overige belangstellende in archeologie hieraan deel te nemen.   

De reisdoelen van de laatste excursies waren de volgende:

-          2000:  verdronken dorp Valkenisse in de Westerschelde

-          2001:  Provinciaal museum Ename + opgraving Benedictijenabdij te Oudenaarde (België)

-          2002:  bezoek stadsarcheoloog Eindhoven + Historisch Openluchtmuseum Eindhoven

-          2003:  bezoek archeologische sites Voorne Putten.

-          2004:  bezoek archeologische sites en museum Tongeren.                                                                             

-          2005: bezoek AWN Dordrecht,

-          2006: bezoek archeologische sites en museum Maastricht  

Nieuwsbrief 

De Stichting In den Scherminckel geeft ieder kwartaal een nieuwsbrief uit, vol met informatie over de activiteiten van de stichting, de activiteiten van de gemeentelijk archeoloog, nieuws over boeken en tentoonstellingen op archeologische gebied, enz. De nieuwsbrief wordt toegezonden aan alle vrijwilligers en donateurs van de stichting en aan organisaties waarmee de stichting samenwerkt, alsmede aan alle gemeentelijke archeologen in Nederland. 

Website

De Stichting In den Scherminckel beheert een eigen website: www.scherminckel.nl . Op deze site is de meest actuele informatie te vinden van de activiteiten van de stichting, zoals over de expositie in de Gevangenpoort, komende cursussen en lezingen.  Daarnaast zijn er diverse links naar andere archeologische pagina’s. De website wordt voortdurend vernieuwd c.q. onderhouden. Tevens wordt tweemaal per week archeologisch nieuws uit de hele wereld verzameld. De website mag zich al jarenlang verheugen over het aantal bezoekers. De afgelopen jaren bedroeg het bezoekersaantal gemiddeld ca. 60.000 per jaar. 

Ondersteuning gemeentelijke archeoloog /  werkavonden

De leden c.q. vrijwilligers van de Stichting In den Scherminckel kunnen actief meewerken aan de opgravingen onder de verantwoordelijkheid van de gemeentelijke archeoloog. De vondsten, gedaan tijdens de opgravingen, worden verwerkt (gewassen, gerestaureerd, beschreven, getekend, enz.) in het Gemeentelijk Archeologisch Depot van de gemeente Bergen op Zoom. Daarnaast is er de mogelijkheid gedurende één avond in de week deze werkzaamheden te verrichten en wel op dinsdagavond, de zogenaamde werkavond van de stichting. 

Samenwerking organisaties op cultureel c.q. historisch gebied

De Stichting In den Scherminckel werkt, om haar doelstellingen te bereiken, samen met een groot aantal organisaties.  Deze samenwerking heeft soms een structureel karakter, zoals de samenwerking met de gemeentelijk archeoloog. Daarnaast is er samenwerking op incidentele basis, zoals in projecten, werkgroepen, inrichten tentoonstellingen, enz.  

Educatieve projecten.

De Stichting In den Scherminckel neemt deel aan een aantal schoolprojecten. Het betreft projecten gericht op zowel het basisonderwijs als de middelbare scholen.

De stichting is betrokken bij de volgende projecten:

-    Jeugdmonumentendag. De Jeugdmonumentendag is een jaarlijks terugkerend evenement gericht op groep 6 van het basisonderwijs. Tijdens de dag bezoeken de kinderen, gekleed in middeleeuwse kleding, een aantal monumenten in de stad Bergen op Zoom, waaronder de tentoonstelling in de Gevangenpoort en de jaarmarkt op de grote binnenplaats van het Markiezenhof (jaarmarkt anno 1485). De Jeugdmonumentendag is het sluitstuk van een geschiedenisproject voor kinderen van groep 6 op de basisscholen in de gemeente Bergen op Zoom.  

-    Cumenu. Dit project is een samenwerkingsverband van culturele instellingen op divers terrein, met als doel gezamenlijk aan basisscholen een aanbod te doen op het gebied van culturele activiteiten. Een gezamenlijk aanbod waardoor gedurende de gehele basisschoolperiode de kinderen in aanraking kunnen komen met diverse culturele en kunstzinnige uitingen, afgestemd op het ontwikkelingsniveau van het kind. In het samenwerkingsverband zijn, naast de Stichting in den Scherminckel,  onder andere betrokken: het gemeentemuseum “het Markiezenhof”, het Centrum voor de Kunsten, de Gemeentelijke Bibliotheek, Regionaal Historisch Centrum en stadsschouwburg De Maagd. De Stichting In den Scherminckel verzorgt in het kader van Cumenu de les  "Pottenkijkers" voor de kinderen van groep 6. Tijdens de les kunnen de kinderen kennis maken met de werkzaamheden die een archeoloog verricht. Via een videofilm, een aantal voorwerpen, zowel hedendaagse en eeuwen ouden, wordt een en ander verduidelijkt. Aan het slot van de les krijgen de kinderen de gelegenheid om met scherven een voorwerp in elkaar te puzzelen. 

-    Kunstwissel. Een project gericht op de middelbare scholieren, met name scholieren uit de groep 4 HAVO en groep 5 VWO. Het doel van het project is de scholieren kennis te laten maken met het groot aanbod van culturele- en kunstzinnige activiteiten in de gemeente Bergen op Zoom, een en ander conform de richtlijnen van het vak culturele en kunstzinnige vorming.    

De Stichting In den Scherminckel laat de scholieren op twee manieren kennis     maken met de archeologie; ten eerste via een bezoek aan het Archeologisch Depot om hen een inzicht te geven van de werkzaamheden die door archeologen worden verricht, daarnaast op welke wijze een beeld gegeven kan worden van de resultaten van archeologisch onderzoek door middel van een bezoek aan de jaarlijkse wisseltentoonstelling in de Gevangenpoort. 

-    M’art.  M’art is een samenwerkingsverband tussen middelbare scholen en aanbieders van kunst en culturele activiteiten. Via het samenwerkingsverband wordt een aanbod gedaan op de genoemde activiteiten aan de scholen om op deze manier de jongeren in aanraking te laten komen met kunst en cultuur. Door middel van M’art wordt een vervolg geboden aan middelbaar scholieren op Cumenu ( een doorlopende leerlijn).  De Stichting In den Scherminckel wil een aanbod ontwikkelen voor alle middelbare scholen; een aanbod op verschillend leer- c.q. ontwikkelingsniveau.  Het uitvoeren van het aanbod zal afhankelijk zijn van de hiervoor beschikbare middelen c.q. subsidies. Daarnaast  dienen hiervoor ook vrijwilligers beschikbaar te zijn.

Bergen op Zoom, augustus 2007