Skeletten in de vijver

(Marco Vermunt) 

In het voorjaar van 1999 begonnen de bewoners van het huis Goudenbloemstraat 7, de familie Havermans, met het uitgraven van een siervijver in de achtertuin.
Bij dit werk kwamen onverwacht grote hoeveelheden menselijke botten tevoorschijn. De hulp van de gemeentelijk archeoloog werd ingeroepen en dat leidde tot een kort onderzoekje.

Al direkt was duidelijk dat het ging om een stuk van het voormalige Minderbroederkerkhof.
De geschiedenis van deze begraafplaats gaat terug tot de 15^de eeuw. In 1464 vestigden de broeders observanten zich in Bergen op Zoom, op een terrein in de buurt van de huidige Dumontsdreef, aangeduid met de “Zale”.

In de daaropvolgende jaren kwam een kloostercomplex met kapel tot stand, waaromheen een kerkhof lag.
De kerk stond waar nu de achterplaats van wijkhuis Ons Bergen is. Het bijbehorende kerkhof strekte zich uit tussen Minderbroederstraat 6 en 18.
Het hele complex was met een muur van de buitenwereld afgesloten; alleen ter hoogte van Minderbroederstraat 6 en 32 waren toegangen naar kerk en klooster.

Het Minderbroederklooster overleefde de godsdienstoorlogen niet.
In 1580 werd het geplunderd en enige jaren later gesloopt. Op het geruïneerde terrein bouwde men in 1605 het kruithuis Dumont en diverse opslagplaatsen voor het garnizoen; de rest werd boomgaard.

Het kerkhof langs de Minderbroederstraat bleef echter tot 1831 in gebruik als rooms-katholieke begraafplaats.
Nadien was er een opslagplaats van bouwmaterialen voor de militairen. In 1980 verrees er een complex van bejaardenwoningen, een stedebouwkundige mislukking van de eerste orde.

Dat er skeletten in de tuin van de familie Havermans lagen, kan alleen maar betekenen dat het achtererf van hun huis, dat “De Notenboom” heet, ooit vergroot werd tot over de grens van het voormalige kerkhof. Uit de oudste kadastrale kaart blijkt dat dit al vóór 1825 gebeurde.

Tijdens het graafwerk kwamen drie skeletten ‘in situ’ aan het licht, op ongeveer anderhalve meter diepte.
Bij het inmeten en lichten ervan boden twee scholieren hulp, in het kader van een werkopdracht.
De lichamen lagen in kisten begraven, waar alleen de spijkers van over waren. De richting was steeds noordoost-zuidwest, in plaats van zuiver oost-west.

Deze pagina's zijn het beste te bekijken in 1024*768. Laatste wijziging op 12-12-2005. Webmaster vanderkallen@home.nl