Archeologisch Nieuws 2012

februari 2012 Januari 2012 Nieuws 2011 Nieuws 2010 Nieuws 2009 Nieuws 2008 Nieuws 2007 Nieuws 2006 Nieuws 2005 Nieuws 2004

Stichting In den Scherminckel is opgericht op 3 maart 1971         Bijzondere boekuitgave aan het einde van het jubileumjaar van de Stichting In den Scherminckel De afsluiting van het jubileumjaar van de Stichting In den Scherminckel krijgt een heel bijzonder tintje. Op 2 maart 2012 verschijnt het schitterende boek ‘Opgravingen in Bergen op Zoom’. Hiermee gaat een al lang bestaande wens van de Stichting in vervulling. Het boek is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Matrijs te Utrecht. De kwaliteit en jarenlange ervaring van Stichting Matrijs staan mede borg voor een hoge kwalitatieve uitgave. Hoofdauteur van het boek is drs M.J.A. (Marco) Vermunt en co-auteur is H.L.A. (Alexander) van der Kallen. Deze auteurs hebben op basis van de vele opgravingen in en om Bergen op Zoom een wetenschappelijk verantwoorde, voor een groot publiek aantrekkelijke en goed leesbare publicatie tot stand gebracht. Het boek neemt de lezer mee in een reis door de geschiedenis van Bergen op Zoom vanaf de Romeinse tijd en geeft een indruk van de rijkdom van het bodemarchief. Lees hier verder

februari 2012

2.200 jaar oude mummie leed aan prostaatkanker
In Portugal is een 2.200 jaar oude mummie ontdekt die leed aan prostaatkanker. Volgens de betrokken onderzoekers toont dit aan dat de ziekte niet alleen veroorzaakt kan worden door contact met kankerverwekkende stoffen, maar ook door een genetische afwijking. Deze ontdekking kan mogelijk van groot belang zijn in het onderzoek naar kanker.
Lees verder:  http://www.theblaze.com/

Masker van jade
IBinnen de Pyramide van de Zon in Teotihuacan (Mexico) hebben archeologen een masker van jade gevonden. De archeologen gebruikten voor hun opgravingen zo diep in de pyramide de 116 meter lange tunnel die door de archeoloog Eduardo Nuguera in 1930 werd gegraven. Er werden een aantal voorwerpen gevonden, waaronder het masker van jade. Het masker is 11 cm. groot en het was vermoedelijk een portret. Naast het masker werd een schelp gevonden.
Foto: 
Lees verder:  http://www.pasthorizonspr.com/

Bijlblad uit de Vikingtijd
In Gloucestershire is een bijlblad uit de Vikingtijd gevonden. Mogelijk dat deze bijl wel eens het bewijs kan zijn voor een strijd in het jaar 894.
Lees verder:  http://www.bbc.co.uk/

Januari 2012

Verloren tempel teruggevonden
In Soedan hebben Tsjechische archeologen 130 km ten noorden van Khartoum een 'verloren'  tempel uit de periode 4e eeuw v.Chr - 4e eeuw n.Chr. teruggevonden. In het begin van de 19de eeuw werd de tempel nog gezien door Europese reizigers, maar daarna verdween de tempel in de woestijn.
Lees verder:  http://praguemonitor.com/

Vroege neanderthalers gebruikten rode oker
Bij de opgraving van de midden-paleolithische site van Maastricht-Belvédère (1981-1991) werden resten gevonden van rode oker. Dat deze kleurstof werd gebruikt door late neanderthalers (ca. 60.000-40.000 jaar geleden) was reeds bekend. De in Maastricht teruggevonden okerresten moeten echter gedateerd worden rond 250.000-200.000 jaar, en vormen daarmee het oudste gedocumenteerde gebruik van oker door neanderthalers. De bevindingen werden deze week gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS). Tijdens de opgravingen te Maastricht-Belvédère (1981-1991) waren destijds diverse zeer kleine (< 1 cm) vlekjes van een rood mineraal aangetroffen. De resultaten van het onderzoek tonen de aanwezigheid aan van hematiet, een mineraal dat ijzeroxide bevat en tot pigmenten kan worden verwerkt (rode oker).
Lees verder:  http://www.nieuws.leidenuniv.nl/ en http://www.archeonet.be

Meer dan 7500 jaar oude fuiken gevonden
In Rusland hebben onderzoekers nabij Moskou bijzonder oude fuiken en ander visgerei teruggevonden. Het visgerei behoort tot het oudste visgerei dat tot op heden in Europa is aangetroffen. De onderzoeker vonden de netten nabij Moskou en moeten concluderen dat deze voor die tijd redelijk complex waren. Vissen was waarschijnlijk heel belangrijk voor de bewoners van dit gebied. Hoewel de inwoners ook op zoogdieren joegen en fruit verzamelden, was vis toch een welkome aanvulling op hun dieet. “We denken dat vissen een belangrijke rol in de economie van deze samenlevingen speelde,” vertelt onderzoeker Ignacio Clemente in een persbericht. “Omdat het een veelzijdig product was dat gemakkelijk bewaard, gedroogd, gerookt en opgeslagen kon worden.”
Lees verder:  http://www.scientias.nl

Oudste kaart van Brabant gevonden en verkocht
In Breda is de oudste landkaart van de Zuidelijke Nederlanden opgedoken. Op de illustratie uit 1557 staan verschillende Brabantse steden waaronder Bergen op Zoom en Den Bosch, maar ook veel Belgische plaatsen. De kaart is afgelopen week verkocht aan de Koninklijke Bibliotheek van Brussel. Bredanaar Dieter Duncker van antiquariaat Plantijn ontdekte de bijzondere kaart in een kroniek, een geschiedkundig naslagwerk, uit 1586. Het document bleek verstopt te zitten achter een van de pagina’s. Na onderzoek door deskundigen van de Universiteitsbibliotheek Utrecht werd duidelijk dat het om de oudst bewaarde kaart van de Zuidelijke Nederlanden ging.
Lees verder:  http://www.omroepbrabant.nl/

Sporen uit de ijzertijd in Petegem-aan-de-Leie
In Petegem-aan-de-Leie (België) hebben archeologen van All-Archeo bvba een erf uit de ijzertijd ontdekt. Naast een gebouwplattegrond vonden de archeologen de resten van een waterkuil en een achttal spijkers. Ook een ondiep bewaard brandrestengraf dateert uit de ijzertijd of de Romeinse periode. Uit de volle middeleeuwen dateren twee gebouwplattegronden, die aansluiten bij andere voorbeelden uit de regio.
Lees verder:  http://www.archeonet.be

Oven
Archeologen hebben in het zuidelijk deel van Mexico een oven gebonden die 1300 jaar geleden werd gebruikt om potten te bakken. De oven is een link tussen de pre-Columbiaanse pottenbakkerstraditie en het huidige handgemaakte keramiek. De oven werd op een diepte van 2,2 meter gevonden wat een goede aanwijzing was voor de datering.
Lees verder:  http://www.laht.com/ en  http://www.artdaily.org/i

Maalsteen uit de bronstijd
De 15-jarige Willem Wubs uit Onstwedde heeft in Emmen een bijzondere steen uit het neolithicum-tijdperk gevonden. Het betreft een maalsteen uit de bronstijd. Dit gebeurde tijdens een praktijkproject voor de module bodemkunde voor zijn opleiding VMBO groen aan AOC Terra in Emmen.
Tijdens het graven van een profielkuil voor bodemkunde stuitte hij op een diepte van 1,20 meter op de steen. Dit gebeurde in de ondergrond van een oude es achter de Huizingsbrinkweg 9 in Noordbarge. Willem toog met de steen naar kenniscentrum Achter de Horizon van het Hunebedcentrum in Borger. Archeoloog Harrie Huizing van dat centrum wist Willem te vertellen dat het gaat om een granieten steen, afkomstig van de Åland eilanden in Zuidwest-Finland.
Lees verder:   http://www.onstwedde.nl/

Archeologische vondsten Haarlem
Tijdens de bouw van het Bergbezinkbassin aan het Wilsonplein in Haarlem is Dura Vermeer Infrastructuur Midden West gestuit op archeologische vondsten uit de zeventiende eeuw. In de zeventiende eeuw stond op dezelfde plek een verouderd huizenblok, die voor de aanleg van het huidige Wilsonplein is gesloopt. Ter plaatse van het bergbezinkbassin waren in de zeventiende eeuw de achtertuinen van de huizen gesitueerd. Hierin stonden vooral water- en beerputten. Tijdens de ontgravingswerkzaamheden zijn de resten van het gesloopte huizenblok evenals de putten weer aan de oppervlakte gekomen. Ook zijn er meerdere gebruiksvoorwerpen uit die tijd zoals aardewerken kruiken en borden gevonden. De vondsten zijn door de archeologen meegenomen om te worden gearchiveerd, de putten zijn ingemeten en afgevoerd naar de stort.
Lees verder:  http://www.haarlem.nl

Broodstempel met menora
Bij de Noord-Israëlische havenstad Akko hebben archeologen een stempel gevonden met daarop een afbeelding van een menora. De stempel is vermoedelijk ongeveer 1500 jaar oud. De Israel Antiquities Authority (IAA) heeft dat bekendgemaakt. De vondst werd gedaan tijdens archeologisch onderzoek bij Horbat Uza, een dorpje iets ten oosten van Akko. Het onderzoek vindt plaats voorafgaand aan de aanleg van een spoorlijn. Het gaat volgens de IAA om een zogenaamde broodstempel. Joodse bakkers konden hier vroeger een afdruk mee achterlaten in het brood en zo aangeven dat het voedsel koosjer was.
(Foto:  http://www.haaretz.com/)
Lees verder:  http://www.jpost.com/ en http://www.haaretz.com/

Romeinse villa
In de Britse stad Peterborough is tijdens een opgraving een enorme Romeinse villa ontdekt. De vondst zal volgens de archeologen nieuw licht werpen op het leven in en de bewoning van Peterborough in de Romeinse tijd. In het gebied lag de Romeinse nederzetting Durobrivae. De naam van de stad betekent ‘fortbrug’, omdat het aan de rivier de Nene lag. In historische bronnen wordt de nederzetting omschreven als een strategisch punt voor het Romeinse leger, maar er is weinig bekend over de inwoners. De vondst van de Romeinse villa en een boerderijcomplex, die stammen uit de tweede eeuw na Christus, brengen hier verandering in. De villa bestaat uit twee verdiepingen en is gebouwd van lokaal gevonden kalksteen. Er zijn vloeren met fraaie mozaïeken en rood en groen gekleurde muren. Volgens archeoloog Rebecca Casa Hatton is de vormgeving van de villa ‘een statement van de weelde van de eigenaar’.
Lees verder:  http://www.bbc.co.uk/

Astrologische plank
In Kroatië heeft een onderzoeksteam misschien wel de oudste astrologische plank ter wereld gevonden. Op de plank staan de tekens van de dierenriem om iemands horoscoop te bepalen. De plank is meer dan 2000 jaar oud.
Lees verder:  http://www.livescience.com/

Duizendste skelet Oldenzaal
Het duizendste skelet is opgegraven tijdens het archeologisch onderzoek dat momenteel plaatsvindt op het St. Plechelmusplein in Oldenzaal. Het gaat om een vrouwelijk individu, tussen de dertig en veertig jaar oud. Waarschijnlijk uit de vijftiende of zestiende eeuw. Ze ligt met haar hoofd in westelijke richting. Dat betekent dat ze, net als de andere opgegraven individuen, op christelijke wijze is begraven. Sinds de start van het onderzoek op 12 september 2011 worden gemiddeld per dag vijftien individuen opgegraven. De compleetheid en staat van de gevonden skeletten variëren. Regioarcheoloog Hans Oude Rengerink verwacht dat gedurende het onderzoek nog zeker enige honderden individuen gevonden zullen worden. “Deze begraafplaats is bijzonder, omdat er gedurende ruim duizend jaar begravingen hebben plaatsgevonden. Zodoende vinden we op een relatief klein oppervlak veel skeletten.”
Lees verder:  http://www.oldenzaal.nl/

De Maya’s gebruikten al tabak
Archeologen hebben nicotinesporen ontdekt in een fles uit de Mayatijd. Daarop stond bovendien in hiëroglyfen op geschreven "y-otoot 'u-may", wat ‘het huis van zijn/haar tabak’ betekent. Dit is het eerste fysieke bewijs van tabakgebruik door de oude Maya’s, volgens onderzoekers van de University at Albany uit New York vandaag in Rapid Communications in Mass Spectrometry. Het meest duidelijke bewijs dat een fles voor een bepaald doel wordt gebruikt, is wanneer de tekst of de plaatjes aan de buitenkant overeenkomen met de chemische analyse van de inhoud. Voor het huidige onderzoek verzamelden de archeologen 150 flessen uit de late klassieke Maya-periode (600 tot 900 na Christus).
Lees verder:  http://www.nu.nl/

Tombe van een zangeres
Archeologen hebben in de Vallei der Koningen bij Luxor een eeuwenoude graftombe van een zangeres gevonden. De Egyptische autoriteiten hebben dat bekendgemaakt. De vondst is onder meer bijzonder omdat het om een graf gaat van een persoon die geen lid was van een oude Egyptische koninklijke familie. De tombe van de zangeres werd bij toeval ontdekt en is maandag geopend door een team van Zwitserse en Egyptische archeologen. In de tombe troffen de onderzoekers het gemummificeerde lichaam van een vrouw aan. Het zou gaan om de mummie van Nehmes Bastet, een zangeres die zong in de tempel van Karnak. De onderzoekers leidden dit af aan voorwerpen en inscripties die bij de tombe gevonden zijn. De zangeres leefde ten tijde van de 22e Dynastie van Egypte (ca. 945-712 v.Chr). De graftombe, die in zeer goede staat verkeert, werd overigens niet voor de zangeres gemaakt. Hij bestond vierhonderd jaar voor haar overlijden al. Voor wie de tombe destijds bedoeld was, is niet bekend.
Lees verder:  http://www.bbc.co.uk/

Ketting van jade
In Takálik Abáj (Guatemala) is bij opgravingen een unieke jade ketting gevonden. De ketting dateert uit de periode tussen 190 v.Chr. en 10 n.Chr.
Lees verder:  http://www.guatemala-times.com/

Hallaton helm
Na negen jaar restauratiewerk is eindelijk voor het publiek de Hallaton helm te zien. Het is een van de meest bijzondere vondsten in Engeland uit de Bronstijd. Deskundigen zeggen dat de helm dateert uit de tijd van de Romeinse invasie in het jaar 43. De helm werd elf jaar geleden in fragmenten gevonden. De helm zou kunnen betekenen dat Keltische stammen samenwerkten met het Romeinse leger. De helm is vermoedelijk ontworpen voor ceremonieel gebruik.
(Foto:  http://news.bbcimg.co.uk)
Lees verder (met video):  http://www.bbc.co.uk/

Overblijfselen van de Toren van Denis
Een team van archeologen hebben onlangs een opgraving afgerond aan de voet van de omwalling van Mont-Saint Michel (Frankrijk). Bij deze opgraving werden de resten gevonden van een toren, gebouwd omstreeks 1479 en vernietigd in 1732. Het blijkt de Toren van Denis te zijn, die onderdeel uitmaakte van fortificaties.
Lees verder:  http://www.pasthorizonspr.com/

Romeinse munt
Een opvallende archeologische vondst in Engeland. Een amateurarcheoloog vond aan de oever van de Theems in Londen onlangs een eeuwenoude munt. Op de bronzen munt is een afbeelding te zien van een man en vrouw die de liefde bedrijven. Archeologen vermoeden dat de bijna 2000 jaar oude munt door Romeinse soldaten gebruikt werd om mee te betalen in bordelen. Er waren meer van dit soort munten. Met het plaatje op de munt werd aangegeven voor welke seksuele handeling er precies betaald werd. Voor zover bekend is het voor het eerst dat er in Groot-Brittannië een dergelijke 'bordeelmunt' is gevonden. Op de achterzijde van de munt staat het nummer XIIII. Vermoedelijk betekende dit dat er 14 kleine Romeinse munten betaald moesten worden om deze te kopen.
Lees verder:  http://www.telegraph.co.uk/ en  http://www.iol.co.za

2000 jaar oude buste
Tijdens opgravingen in Stratonikeia (Turkije) is een 2000 jaar oude buste van een koning gevonden. De buste is anderhalve meter hoog en twee meter breed en heeft afbeeldingen van stierenkoppen en de godin Sögüt. De afbeeldingen van stierenkoppen staan voor rijkdom en macht.
Lees verder:  http://www.todayszaman.com/

18e eeuws fort
Door overstromingen zijn bij 'Schoharie Crossing State Historic Site' (USA) overblijfselen bloot komen te liggen van een achttiende-eeuws fort. Het fort werd gebouwd door de Engelsen om ongeveer 20 soldaten onderdak te bieden. Archeologen wisten van het bestaan van het fort, dat in 1712 werd gebouwd, maar wisten niet precies waar het lag.
Lees verder (met video):  http://www.fox23news.com/

Vikinggraf
In Polen zijn vikinggraven gevonden. De begraafplaats bevat niet alleen vele graven maar ook aanwijzingen voor menselijke offers. In één van de graven lag naast een skelet een zwaard. Wie was deze jonge krijger?
(Foto:  http://images.nationalgeographic.com/)
Lees verder:  http://news.nationalgeographic.com

Stichting In den Scherminckel wenst u een gelukkig, gezond en voorspoedig 2012